Egzama Nedenleri, Tedavisi Nasıldır?

Egzama Nedenleri, Tedavisi Nasıldır?

Uzm.Dr. Tuncer Saçar
26.01.2021
Egzama, Ekzema ve Dermatit diğer isimleriyle cilt üzerinde kuru, pullu, kırmızı, yoğun kaşıntılar, yanmalar ve döküntülerden oluşan, birçok faktöre bağlı olarak gelişebilen, tehlikesi olmayan fakat oldukça rahatsız edici kronik bir cilt problemidir.

Ciltte kaşıntı, kırmızı kabarıklar, deride kalınlaşma, cildin yüzeyinde açık kesiklere neden olabilir.

Kaşıntıların yoğun olması uyku problemleri, yorgunluk hissi, okul ve iş hayatında performansı düşürür, günlük yaşam ve sosyal yaşamı da etkilediği için hayat kalitesini düşürür.

Her on kişiden birinin hayatıın herhangi bir döneminde egzama geçirdiği tesbit edilmiştir.

Egzama Nedenleri

Egzama nedenleri arasında genetik ve çevresel faktörler bulunabilir. Çoğu Egzama kronik durumdadır fakat kontakt dermatit denilen türde cildin tahrişine neden olan madde bulunup teması engellenirse egzama geçebilir. Egzamanın diğer formları da aşağıdaki önlemlerle ve özbakım ile şikayetler azaltılabilir:

   • Aşırı sıcak ve uzun düreli duş almaktan kaçınmak
   • Baharatlı gıdalar ve market gıdalarından uzak durmak
   • Cilt bakımı için yağ ve krem kullanarak cildi nemli tutmak
   • Cildi sert ovalamaktan kaçınmak
   • Cildi tahriş eden hassaslaştıran maddelerden kaçınmak
   • Kaşıntıyı azaltmak için topikal steroidler kullanılabilir
   • Kaşıma ve tırmala alışkanlığı olanlar tırnaklarını kısa tutmalı
   • Parlamalara neden olan stresli ortamlardan ve durumlardan kaçınmak

Egzama Türleri ve Dermatit

Egzema ve Dermatit aynı şey olsa da bazı noktalarda aynı şey değildir. Örneğin Egzamaya Atopik Dermatit denilebilir fakat kontakt dermatite egzama denmez.

Çok farklı türleri olan Egzama tipik olarak kızarıklık ve kaşıntı yaparken bazı tip dermatitler kabarma ve soyulmaya sebep olur.

Atopik Dermatit :
Genellikle kronikleşmiş ve semptomları sürekli bakım ile kontrol altına alınması gereken bir cilt problemidir. Dizler, dirsekler, boyun çevresi, eklem bölgelerinde görülen kırmızı, kaşıntılı döküntülü bir görünümü vardır. Şikayetler belli dönemlerde alevlenip bazı dönemler sönebilir. Atopik Dermatit belirtileri :
   • Kuru cilt
   • Lapa lapa pullu yamalar, döküntüler
   • Kaşıntı

Kontakt Dermatit:
Cilde herhangi bir madde temas ettiğinde cildin verdiği tepkiyle oluşur. Örnek olarak sabun, çamaşır deterjanı, bazı metal türleri, zerihli bir bitki gibi yabancı bir madde. Cildin tepkisi genelde kırmızıdır, kaşıntı ve yanma yapabilir. Kontakt dermatit belirtileri :
   • Kırmızı döküntüler
   • Kaşıntı
   • Sızlayan sulu kabarcıklar

Seboreik Dermatit:
En çok görüldüğü yer saçın uzadığı veya yağ üretilen bölgeler etkilenir. Bu alanlar Sebum salgılanan alanlardır. Seboreik Dermatit pullu ve kuru bir görünüme sahiptir. Ciltteki mayaya verilen reaksiyondan kaynaklanabilir. Seboreik Dermatit belirtileri : 
   • Pullu döküntüler
   • Kepeklenme
   • Kırmızı cilt
   • Yağlı bölgelerde oluşan döküntüler

Dermatit Nasıl Önlenir? Tedavisi Nasıldır?
Atopik dermatit, şiddeti mevsimsel olarak değişebilen bir hastalıktır.

Kalıcı bir tedavisi olmamakla birlikte semptomlar sırasında alınan önlemler sonucu hastalığın atak dönemi daha hafif bir şekilde atlatılabilir.

Bazı vakalarda tedaviye gerek duymadan belirtiler kendi kendine geçebilir.

Egzamada tedavinin asıl amacı cilt bariyerinin korunması, cildin nemlendirilerek kuruluğun giderilmesi, kaşıntının giderilerek yaşam kalitesinin yükseltilmesi ve kaşıntıya bağlı ciltte oluşabilecek enfeksiyonların önlenmesidir.

Atak dönemlerinin dışında normal cilde göre daha hassas olan atopik cildin sağlıklı halde tutulabilmesi için de koruyucu önlemler almak gerekmektedir.

Atopik dermatitte temel tedavi cildin nemlendirilmesidir.

Bunun dışında, kaşıntının şiddetli olduğu bölgelere kısa süreli kortizonlu ve devamında kortizonsuz kremler verilmektedir.

Egzamaların üzerine eklenebilen bakteriyel enfeksiyonların tedavisi için lokal olarak uygulanan antibiyotikli kremler ya da şiddetli enfeksiyon olması durumunda ağızdan antibiyotik tedavileri de verilebilmektedir.

Ayrıca kaşıntıyı baskılamak için antihistaminik şuruplar da verilir.

Bütün bu tedavilerle gerilemeyen, şiddetli atopik dermatit tedavisinde sistemik kortizonlu ilaçlar ya da bu egzamayı alevlendiren hücreleri baskılayan bazı ilaçlar da dermatoloğunuz tarafından uygun görülürse başlanabilir.

Atopik dermatit hastalarında cilt kuruluğu kaşıntı ve hastalık alevlenmesine sebep olabildiği için cildin nem dengesini geri kazanması amacıyla düzenli periyotlarla cilt özel kremlerle nemlendirilir.

Hastanın günlük olarak yeterli su içmesi de burada önem taşır.

Hastalık alevlenmesinde kısa süreli kullanılan kortizonlu kremlerin mutlaka dermatoloğunuzun önerdiği şekilde kullanılması önemlidir.

Kortizonlu kremler her ne kadar lokal olarak uygulansa da cilt üzerinde incelme, kılcal damar görünümünde artış, çatlak oluşumu gibi yan etkilere neden olabilir.

Çok çeşitli egzama kremleri bulunmakla birlikte kişinin yaşına ve hastalığının şiddetine göre farklı tip kremler reçete edilebilmektedir.

Bebeklerde ve Çocuklarda Egzama
Çocuklarda ve bebeklerde görülen egzamayı tedavi etmek için öncelikle nedenini bulmak gerekir.

Bebeğe ya da çocuğa dokunabilecek besin içerikleri veya (ıslak mendil, krem ya da benzeri ürünleri) kimyasal maddeleri uzak tutmak gerekir.

Çocuklarda ya da bebeklerde görülen egzamada cildi nemli tutmak çok önemlidir.

Kullanılacak olan nemlendirici ürünleri organik seçmek ve kimyasal ürünlerden uzak tutmak gereklidir.

Ayrıca giydirilecek kıyafetlerin %100 pamuklu ürün olması tercih edilmelidir, yünlü ürünlerden uzak durulmalıdır.